Rodzaje bloków w improwizacji

Na warsztatach improwizacji zazwyczaj nie podaje się negatywnych przykładów, aby aktor nieświadomie nie skupiał na nich uwagi, a w konsekwencji nie zaczął ich stosować. Kiedy ktoś każe nam nie myśleć o różowym słoniu, wtedy wyobrażamy sobie różowego słonia. Jednak w teatrze improwizowanym chlebem powszednim jest popełnianie błędów i ich „ogrywanie”, czyli włączanie ich do spektaklu, jakby gdyby błędy nie były błędami. Dlatego pozwolimy sobie na uszeregowanie najpopularniejszego typu błędu, czyli blokowania po to, by zdać sobie sprawę z ich istnienia i wiedzieć, skąd się biorą tak, by instruktorzy podczas warsztatów improwizacji i aktorzy na próbach zdawali sobie z nich sprawę.

Zaprzeczanie

Ma miejsce, kiedy w improwizowanej scenie zaprzeczasz ofercie otrzymanej przez partnera, np:
– Tato, urósł Ci wielki guz na czole!
– Nie jestem Pańskim ojcem!
Ten typ błędu jest zwykle spotykany u początkujących osób i powinien być skorygowany przez instruktora na warsztatach improwizacji.

Anulowanie

Anulowanie to wycofywanie dokonanego wyboru.

  1. wybrać się na siłownię, po czym uznać, że trening jest dla mnie za trudny, albo że nie pasuję do towarzystwa tam uczęszczającego (bo jestem za młody/za stary/zbyt chudy/zbyt gruby itp.).

Aktorzy teatru improwizowanego szukają scen, w których kontynuuje się zaczęte wątki, buduje na już dokonanych wyborach.

Wycofywanie się

Kiedy w improwizowanej scenie odwlekasz lub boisz się podjąć inicjatywę:
„Pójdę na siłownię po urlopie… Albo wiem! Pójdę, kiedy mi znajomi powiedzą, że jestem zbyt gruby…”.
Wyjście z impasu to zwykle odważny krok ze strony scenicznego partnera.

Negatywne podejście

Teatr improwizacji zna też schematy blokowania pośredniego, nie wprost, np. przez negatywne podejście: – Może pójdziemy na plażę?

– Po co tak leżeć bezczynnie? Jeszcze dostanę raka skóry.
Na warsztatach improwizacji pokazujemy, że bycie pozytywnym daje dużo większe możliwości (podobnie jak w zyciu)

Kopiowanie

Możesz całkowicie przenieść odpowiedzialność na innych i zdać się wyłącznie na ich decyzję. Osoby stosujące taką taktykę wykonują tylko to, co inicjują partnerzy. Gdy ich partner do ćwiczeń siedzi, oni też siadają, taka osoba ma problem z dokonaniem wyraźnego wyboru.

Plotkowanie

Osoby plotkujące mówią (lub myślą) o robieniu czegoś, zamiast to robić. Plotkowanie jest bezpieczne i wygodne, ale niestety nie daje efektów. Plotkowanie jest najczęstszym sposobem blokowania improwizowanej fabuły.
Na warsztatach improwizacji zwracamy uwagę na to, by wyeliminować ten typ błędu przez działanie fizyczne. Zwracamy też uwagę na to, by nie używać tryby przypuszczającego w wypowiedziach

Uzgadnianie zachowania

Osoba stosująca ten schemat w teatrze improwizowanym preferuje sceny z osobą, którą zna albo wie, czego się po niej spodziewać lub która nie będą dla niej żadnym wyzwaniem — dzięki temu nie będzie zagrożona żadną zmianą. Teatr improwizowany lubi zmiany, więc nie dostosowuj się do innych, sam generuj zachowania.

Budowanie mostów

To zachowanie pokrewne do plotkowania. Korzystający z niego człowiek będzie długo i intensywnie analizował różne drobne rzeczy w improwizowanej scenie, by wybrać coś najlepszego — oczywiście wyboru nigdy nie dokona. Może przykładowo uzależnić swój trening biegowy od kupienia odpowiednich butów i spodenek, i koszulki, i…, i…, i…

Budowanie mostów jest wyjątkowe w kontekście blokowania, ponieważ może być łatwo używane kreatywnie, jako metoda małych kroków. Kluczem jest w tym wypadku ograniczenie maksymalnej liczby „mostów”, które można zbudować.

Krążenie

Osoba krążąca zabiera się wprawdzie do czynności, ale mówi przy tym i wykonuje  masę zbędnych rzeczy, tym samym wydłużając i oddalając się od celu. Taka osoba może np. upierać się, by przed każdą randką wyprasować i przymierzyć strój, a potem całą kolejną scenę szła na miejsce spotkania.

Zbaczanie

Ten schemat polega na odejściu od głównego, a przez to ryzykownego tematu i zajęciu się mało istotnymi drobiazgami, na które przeznacza się zdumiewająco dużo energii. Taka osoba może np. zaniedbywać relację
w scenie lub przestrzeń i szuka sobie własnego punktu zaczepienia w improwizowanej scenie.

Bycie oryginalnym

Gdy silisz się na bycie intelektualistą, szukasz uczonych słów, eskalujesz skomplikowane stany psychiczne, chcesz za wszelką cenę  być oryginalnym i nietypowym. To daje ochronę — im dziwniejsze zachowanie, tym łatwiej uzasadnić ewentualną porażkę.

Żartowanie

Często mylimy teatr improwizowany z kabaretem, dlatego żartowanie to najpopularniejszy schemat blokowania działania.

Osoba stosująca tę metodę nie przyjdzie na dietę,  zamiast tego ciągle będzie żartować z siebie i ze swojej tuszy, z innych osób, które dbają o siebie, itp.

Obniżenie stawki

Pojadę w podróż do Meksyku! Hmm… A może lepiej tylko obejrzeć film o tym kraju? To powinno załatwić sprawę, a pieniądze zostaną w kieszeni. Tylko co z przygodą, ryzykiem, silnym wyborem?
Przeciętność nudzi w życiu i na scenie tak samo.

Kłótnia

Wszelkie kłótnie mają jedną niezwykłą cechę — zatrzymują zmianę, nie dając nic w zamian. Jako takie mogą być wygodną ucieczką. Taka osoba może np. pokłócić się ze swoim trenerem na siłowni albo ze znajomymi, którzy „byli na tyle bezczelni, by nie zniechęcać go do treningu”, że teraz zdecyduje „na złość im”, że nie będzie trenować, to chyba jasna sprawa, prawda? Kłótnia wyłącza możliwość kompromisu albo kreatywnego podejścia do konfliktu,
Świat nie jest zero-jedynkowy i można użyć wielu argumentów podczas sporu, dodając nowe szczegóły, by nie powtarzać tego samego, np. blokowanie typu kłótnia to :

-„Daj mi ten zeszyt :)”

-” Nie dam!”
Na warsztatach improwizacji można zasugerować takie rozwiązanie:
– Daj mi ten zeszyt :),
– Jak to? To mój pamiętnik!