Cechy wysokiego i niskiego statusu

Zachowania statusowe nie są stałe i można je kontrolować pod warunkiem, że masz świadomość tego, jakie są cechy wysokiego i niskiego statusu. Świadomość własnego statusu i rozpoznanie statusu partnera jest warunkiem ustalenia relacji, która staje się czytelna. Mimo że w życiu często walczymy o wysoki status, to taka walka nie ma większego sensu w scenie. Zarówno wysoki, jak i niski status to elementy kreacji aktorskiej, zatem wyrażają pewne prawdy o ludzkich postawach. Jeśli jest ktoś, kto wygrywa, to musi być też przegrany, jeśli jest szef, to ma pod sobą pracowników, jeśli jest ojciec, to jego rola uzewnętrznia się na scenie poprze relację z dzieckiem. Nauczmy się zatem rozpoznawać statusy, by zapewniać autentyczność scenie.

CECHY NISKIEGO STATUSU:

1. Troszcz się bardziej o potrzeby innych niż o swoje:
dawaj na scenie przestrzeń innym, choćby kosztem własnej
wygody;
• unikaj tematów, które mogą być niekomfortowe dla innych;
• jeśli już musisz poruszać taki temat, nie rób tego
bezpośrednio, tylko zadbaj o to, by krążyć wokół tematu;
• tłumacz się, wyjaśniaj, dlaczego coś robisz itp.
2. Uważaj na innych:
• schodź z drogi ludziom;
• regularnie sprawdzaj, jak inni reagują na Twoje słowa;
• jednocześnie unikaj długiego kontaktu wzrokowego,
który mógłby być odebrany jako wyzwanie;
• mów szybko, w urywany sposób, starając się jak najszybciej
przekazać to, co masz do przekazania, bo przecież inni
zaraz mogą przestać Cię słuchać;
• możesz też stosować stawki w rodzaju „umm…”, „eee…”,
„nooo…” itp., tak jakbyś bał się, że jeśli pozwolisz choć
na chwilę ciszy, wszyscy o Tobie zapomną;
• przyjmuj „zamkniętą” pozycję ciała — pochylaj głowę, tułów,
barki do przodu, ręce trzymaj skrzyżowane na klatce
piersiowej lub blisko twarzy, dotykaj głowy, słowem:
chroń swoją szyję i podbrzusze przed atakiem;
• aby inni nie traktowali Cię jako zagrożenie, przyjmuj
pozycję podobną do dziecka słuchającego rodzica i patrz
„w górę” na rozmówców, jeśli trzeba pochylając odrobinę
głowę do przodu.
3. Unikaj odpowiedzialności i podejmowania decyzji:
• unikaj podejmowania decyzji;
• proś innych o zdanie i pozwolenie, nie wykazuj żadnej
inicjatywy;
• poruszaj się w niepewny sposób, urywanymi, gwałtownymi
ruchami.
4. Oczekuj braku reakcji (jeśli już jednak weźmiesz jakąś
odpowiedzialność):
• skoro i tak nikt nie będzie na Ciebie reagował, musisz
walczyć o każdy skrawek szacunku;
• jeśli chcesz uzyskać określone zachowanie, musisz je wymusić
i narzucić rozmówcy, np. krzycząc, domagając się,
podnosząc głos;
• sprawdzaj, czy ludzie wykonują Twoje polecenia;
• cokolwiek uzyskasz, zawsze uznawaj, że jesteś
pokrzywdzony i/lub traktowany protekcjonalnie.

CECHY WYSOKIEGO STATUSU

1. Zachowywanie się tak, jakbyś zakładał, że inni dostosują się
do Ciebie:
• idź z oczekiwaniem, że inni zejdą Ci z drogi;
• nie sprawdzaj, czy inni Cię słuchają ani jak reagują na Twoje
zachowanie;
• mów, jak Ci jest wygodnie, zakładaj, że jeśli ktoś chce Cię
słuchać, a mówisz np. cicho, to ta osoba się przybliży, by Cię
usłyszeć — to jej ma zależeć;
• możesz mówić niejasno, półsłówkami — to inni mają się
domyślić, o co Ci chodzi.
2. Demonstruj swoją pozycją ciała, że niczego się nie boisz,
odsłaniaj gardło i podbrzusze, czyli dwa najwrażliwsze na atak
obszary:
• głowa prosta lub lekko uniesiona, gardło odsłonięte;
• prosta pozycja, barki cofnięte, brzuch odsłonięty;
• ręce z dala od głowy, szyi i brzucha, „otwarta” pozycja ciała;
• ciało rozluźnione (w końcu nie musisz się spinać
w oczekiwaniu na atak — jeżeli ktoś Cię zaatakuje,
to i tak będzie tego żałował);
• zajmuj tyle przestrzeni, ile tylko potrzebujesz, by było Ci
wygodnie (uwaga! Chodzi o Twoją wygodę, nie
o zajmowanie przestrzeni dla zajmowania przestrzeni
— takie zachowanie mogłoby Ci nawet obniżyć status).
3. Oczy są kluczem do dominacji:
• utrzymuj kontakt wzrokowy podczas rozmowy;
• patrz na rozmówcę nieco z wyższością (możesz uzyskać
ten efekt, odrobinę zadzierając nosa i kierując oczy w dół,
jakbyś był rodzicem mówiącym do dziecka; działa to nawet
z osobami wyższymi od Ciebie);
• nie musisz patrzeć na rozmówcę, gdy to on do Ciebie mówi.
4. Bierz odpowiedzialność i przejmuj kontrolę:
• podejmuj decyzje za grupę i oczekuj, że Twoje decyzje
będą uznawane bez szemrania;
• pozwalaj ludziom na różne rzeczy i zakazuj im ich;
• oceniaj innych ludzi i ich pracę;
• bądź w centrum uwagi, otaczaj się ludźmi, zwłaszcza
fizycznie niższymi czy drobniejszymi.
5. Bądź zdecydowany:
• mów autorytarnie i z pewnością;
• mów pełnymi zdaniami;
• mów wprost o rzeczach, które dla innych ludzi mogą być
przykre lub nieprzyjemne, nie próbuj ich „zmiękczać”;
• poruszaj się pewnie i z gracją.
6. Dbaj o siebie:
• przerywaj innym, nawet jeśli nie wiesz, co chcesz
powiedzieć;
• na początku dbaj o komfort własny, dopiero potem
o innych;
• nie reaguj na innych.